Η Ένωση Εκπαιδευτικών Πολιτικών Αρχιτεκτόνων Τοπογράφων Μηχανικών (ΕΕΠΑΤΜ), ως θεσμικός εκπρόσωπος των εκπαιδευτικών του Τομέα Δομικών Έργων, Δομημένου Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού της επαγγελματικής εκπαίδευσης, καταθέτει το παρόν υπόμνημα με σκοπό την ανάδειξη της αναγκαιότητας ίδρυσης νέων ειδικοτήτων στον Τομέα μας.

Σήμερα, ο Τομέας λειτουργεί αποκλειστικά με την ειδικότητα «Τεχνικός Δομικών Έργων και Γεωπληροφορικής», γεγονός που περιορίζει σημαντικά το εύρος των παρεχόμενων επαγγελματικών διεξόδων και δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη πραγματικότητα των απαιτήσεων της αγοράς εργασίας.

Η εισαγωγή νέων ειδικοτήτων με κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα κρίνεται επιτακτική, καθώς ευθυγραμμίζεται με τις σύγχρονες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, τις εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ενεργειακή μετάβαση, διασφαλίζοντας παράλληλα την ποιοτική σύνδεση της εκπαίδευσης με την επαγγελματική αποκατάσταση των μαθητών.

Τεκμηρίωση Αναγκαιότητας 

Ελληνικά Δεδομένα

• Συστημική Στρέβλωση & Αποδυνάμωση: Παρατηρείται μια οξεία αναντιστοιχία: ενώ η αγορά εργασίας παρουσιάζει πρωτοφανές έλλειμμα τεχνικού δυναμικού, ο Τομέας παραμένει εγκλωβισμένος σε ένα περιορισμένο φάσμα ειδικοτήτων. Η χαμηλή ελκυστικότητα δεν οφείλεται σε έλλειψη ενδιαφέροντος, αλλά στον θεσμικό στραγγαλισμό και την απουσία επαγγελματικών δικαιωμάτων. Το αποτέλεσμα είναι μια τεχνητή αποδυνάμωση του Τομέα, η οποία ακυρώνει τον ρόλο του ΕΠΑ.Λ. ως βασικού τροφοδότη του παραγωγικού ιστού, την ίδια στιγμή που οι επιχειρήσεις αδυνατούν να καλύψουν στοιχειώδεις ανάγκες στελέχωσης.
• Υποδομές και Στρατηγικός Σχεδιασμός: Η χώρα επενδύει στη συντήρηση και επέκταση κρίσιμων υποδομών (αγωγοί φυσικού αερίου, συγκοινωνιακά δίκτυα, χωροταξία), δημιουργώντας άμεση ζήτηση για εξειδικευμένο τεχνικό δυναμικό.
• Ενεργειακή Αναβάθμιση: Η «Μακροπρόθεσμη Στρατηγική για την Ανακαίνιση του Κτιριακού Αποθέματος» (ΥΠΕΝ) και το σχέδιο «Ελλάδα 2.0» αναδεικνύουν την ανάγκη για επεμβάσεις στο παλαιό κτιριακό απόθεμα έως το 2050. Η έλλειψη τεχνικών μεσαίου επιπέδου με δεξιότητες εφαρμογής, εργοταξιακής οργάνωσης και ενεργειακής αναβάθμισης, αποτελεί τροχοπέδη για την υλοποίηση αυτών των πολιτικών.
• Ψηφιακός Μετασχηματισμός: Η Εθνική Στρατηγική της ΔΥΠΑ υπογραμμίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης δεξιοτήτων σε εργαλεία όπως το CAD/BIM και τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (G.I.S.).

Ευρωπαϊκό Πλαίσιο και Διεθνή Δεδομένα

• Οικονομικό Αποτύπωμα: Ο κατασκευαστικός τομέας απασχολεί 13,5 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ. Η Ελλάδα αποτελεί εξαίρεση, καθώς ειδικότητες επιπέδου EQF 4 (όπως ο Bau-Techniker στη Γερμανία ή ο Tecnico per l’Edilizia στην Ιταλία) δεν καλύπτονται επαρκώς από τα ΕΠΑ.Λ.
• Πράσινη Μετάβαση (nZEB): Η Ευρωπαϊκή Οδηγία για κτίρια Σχεδόν Μηδενικής Κατανάλωσης Ενέργειας απαιτεί επαγγελματίες με δεξιότητες στον βιοκλιματικό σχεδιασμό.  και την ενεργειακή αναβάθμιση
• Πλαίσιο GreenComp & CEDEFOP: Οι προτάσεις εναρμονίζονται με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Ικανοτήτων για τη βιωσιμότητα και τις προβλέψεις του CEDEFOP για τις «πράσινες» θέσεις εργασίας.
• Ταξινόμηση ESCO/ISCO: Οι προτεινόμενες ειδικότητες αντιστοιχούν πλήρως στον κωδικό ISCO 3112 (Construction Engineering Technician).

Βάσει των ανωτέρω, προτείνονται τρεις βασικές γενικές κατευθύνσεις πάνω στις οποίες πρέπει να κινηθούν οι νέες ειδικότητες:

1. Η υπάρχουσα ειδικότητα «Τεχνικός Δομικών Έργων και Γεωπληροφορικής» μπορεί να ενισχυθεί με δεξιότητες σε ψηφιακά εργαλεία όπως η αξιοποίηση BIM και η ενσωμάτωση αρχών βιώσιμου σχεδιασμού, ώστε να ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις τρέχουσες επαγγελματικές και τεχνολογικές εξελίξεις.
2. Εργοταξιακή Υποστήριξη και Τεχνική Επίβλεψη: Η νέα αυτή ειδικότητα ανταποκρίνεται στις ανάγκες για επαγγελματίες με δεξιότητες στη διαχείριση έργων, την ασφάλεια και τον ποιοτικό έλεγχο, που είναι κρίσιμες για την ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά εργασίας, ιδιαίτερα σε μεγάλα κατασκευαστικά έργα.
3. Ενεργειακή Αναβάθμιση και Ανακαίνιση Κτιρίων: Η ειδικότητα αυτή ευθυγραμμίζεται με τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές για nZEB και βιώσιμη δόμηση, καλύπτοντας την αυξανόμενη ζήτηση για τεχνικούς με εξειδίκευση στον βιοκλιματικό σχεδιασμό και ενεργειακή αποδοτικότητα.

Η θεσμοθέτηση επαγγελματικών δικαιωμάτων επιπέδου EQF 4 και 5, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των προτεινόμενων ειδικοτήτων. Η «Βάση Πληροφόρησης για τα Επαγγέλματα και τα Επαγγελματικά Δικαιώματα» του Ινστιτούτου Εργασίας ΓΣΕΕ υπογραμμίζει τη σημασία της νομοθετικής κατοχύρωσης για την επαγγελματική αποκατάσταση. Η κατοχύρωση επαγγελματικών ρόλων μέσω αδειών άσκησης επαγγέλματος ενισχύει την απασχολησιμότητα των αποφοίτων, την κοινωνική αναγνώριση των τίτλων σπουδών και τη συνολική αξιοπιστία της επαγγελματικής εκπαίδευσης

Η αναδιάρθρωση του Τομέα Δομικών Έργων, Δομημένου Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού με την εισαγωγή των προτεινόμενων ειδικοτήτων και την κατοχύρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων θα ενισχύσει την ελκυστικότητα των ΕΠΑ.Λ., θα καλύψει το υφιστάμενο εκπαιδευτικό κενό, θα ανταποκριθεί στις ανάγκες της αγοράς εργασίας και θα ευθυγραμμιστεί με τις εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ενεργειακή μετάβαση. Οι τρεις προτεινόμενες ειδικότητες προσφέρουν μια πλήρως επικαιροποιημένη, τεχνολογικά συμβατή και επαγγελματικά στοχευμένη δομή σπουδών, που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και του τεχνικού κλάδου. Η υλοποίηση των προτάσεων αυτών αποτελεί επένδυση στην εκπαίδευση, την οικονομία και την κοινωνία.

Το Δ.Σ. της Ε.Ε.Π.Α.Τ.Μ.